ส่อง 5 แหล่งกำเนิด ‘ฝุ่นในร่ม’ ที่หลายคนมองข้าม พร้อมวิธีจัดการ”

เมื่อพูดถึง “ฝุ่นในร่ม” หลายคนมักจะนึกถึงฝุ่น PM 2.5 นอกบ้าน ควันรถยนต์ หรือไซต์งานก่อสร้าง จนรีบปิดประตูหน้าต่างอย่างมิดชิดเพื่อความปลอดภัย แต่รู้หรือไม่ครับ? จริงๆ แล้วอากาศภายในร่มหรือในบ้านของเรา อาจมีมลพิษและฝุ่นละอองหนาแน่นกว่าภายนอกได้ถึง 2–5 เท่า! ที่น่ากลัวคือ ฝุ่นในร่มส่วนใหญ่ไม่ได้ปลิวมาจากข้างนอก แต่เกิดจากสิ่งใกล้ตัวที่เราใช้งานอยู่ทุกวันนี่เอง และนี่คือ 5 แหล่งกำเนิดฝุ่นในร่ม ที่คนส่วนใหญ่มองข้าม พร้อมวิธีเคลียร์ให้บ้านสะอาดสะอ้านอย่างแท้จริงครับ 1.ร่างกายของมนุษย์และสัตว์เลี้ยง ต้นตอที่มองข้าม: ร่างกายของเรามีการผลัดเซลล์ผิวหนังที่ตายแล้วตลอดเวลา (เฉลี่ยประมาณ 30,000–40,000 เซลล์ต่อนาที) ซึ่งเศษผิวหนังจิ๋วๆ เหล่านี้คืออาหารจานโปรดของ “ตัวไรฝุ่น” ยิ่งบ้านไหนมีสัตว์เลี้ยง เช่น น้องหมาน้องแมว ก็จะมีรังแคสัตว์ (Dander) และเศษขน ผสมโรงกลายเป็นฝุ่นก้อนใหญ่ใต้เตียงหรือตามซอกตู้ 🧼 วิธีจัดการให้สิ้นซาก ซักเครื่องนอน (ผ้าปูที่นอน ปลอกหมอน) ด้วย น้ำร้อนอุณหภูมิ 60 องศาเซลเซียสขึ้นไป ทุกๆ 1-2 สัปดาห์ เพื่อฆ่าไรฝุ่น แปรงขนสัตว์เลี้ยงในพื้นที่เปิดนอกบ้านเป็นประจำ เพื่อลดการสะสมของรังแคสัตว์ในห้องปิด 2.เฟอร์นิเจอร์ผ้าและพรม […]

แหล่งที่มาของฝุ่นละอองและการกระจายตัวระดับประเทศ

ฝุ่นละอองขนาดเล็ก PM2.5 เป็นปัญหามลพิษทางอากาศระดับประเทศที่มีผลกระทบต่อสุขภาพและสิ่งแวดล้อมในประเทศไทย และ ประเทศอื่นๆที่มันพัดไปพัดมา แล้วเจ้าฝุ่นเนี่ยมันมีแหล่งที่มาจากไหนกันแน่? แหล่งที่มาของฝุ่นละออง PM2.5 ในประเทศไทย ภาคเหนือ (เชียงใหม่ เชียงราย ลำปาง) การเผาไหม้ชีวมวล: การเผาไร่อ้อย ข้าวโพด และการเผาป่าเป็นสาเหตุหลักของฝุ่น PM2.5 ในภูมิภาคนี้ โดยประมาณ 60–70% ของฝุ่นมาจากกิจกรรมเหล่านี้ การเผาไหม้ในประเทศเพื่อนบ้าน: ฝุ่นควันจากการเผาไหม้ในประเทศเมียนมาและลาวสามารถพัดเข้ามาในภาคเหนือของไทยได้ ภาคกลางและภาคอีสาน การเผาไหม้ทางการเกษตร: การเผาตอซังฟางข้าวและวัสดุทางการเกษตรก่อนและหลังการเก็บเกี่ยวเป็นสาเหตุหลักของฝุ่น PM2.5 ในภูมิภาคนี้ โดยประมาณ 60–70% ของฝุ่นมาจากกิจกรรมเหล่านี้ กรุงเทพมหานครและปริมณฑล การจราจรและการเผาไหม้: การปล่อยมลพิษจากท่อไอเสียของรถยนต์ดีเซลและการเผาไหม้ชีวมวลเป็นสาเหตุหลักของฝุ่น PM2.5 ในพื้นที่นี้ โดยประมาณ 60% ของฝุ่นมาจากกิจกรรมเหล่านี้ ภาคใต้ (สงขลา สุราษฎร์ธานี) กิจกรรมในภูมิภาค: ในบางพื้นที่ของภาคใต้ เช่น อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา ฝุ่น PM2.5 มาจากกิจกรรมภายในภูมิภาค เช่น การจราจรและโรงงานอุตสาหกรรม การกระจายตัวของฝุ่นละออง PM2.5 […]

ฝุ่น สามารถเข้าไปสะสมที่ปอดได้ยังไงบ้าง?

ฝุ่น สามารถเข้าไปสะสมที่ปอดได้ผ่านการหายใจเข้าไปเมื่อเราหายใจในอากาศที่มีฝุ่นละอองหรือมลพิษต่างๆ การเข้าไปสะสมของฝุ่นในปอดนั้นเกิดจากกระบวนการทางสรีรวิทยาของระบบหายใจครับ แล้วร่างกายเราไม่มีระบบกรองหรอ เช่นขนจมูก หรือส่วนอื่นๆ เลยทำให้ฝุ่นเข้าไปถึงปอดได้? : ต้องบอกว่ามีครับ แต่มันก็ลงปอดได้อยู่ดี เพราะอย่าง PM2.5 มันเล็กมากๆ ยังไงก็ลงไปถึงครับ แล้วถ้ามันสะสมที่ปอดจะเป็นยังไง? แล้วลงไปที่ปอดได้ยังไง? ไปดูกันครับ ฝุ่น สามารถเข้าไปสะสมที่ปอดได้ยังไง? ง่ายๆเลยคือ จากการหายใจนี่แหละครับ อย่างเอานั่งอยู่บ้านดูทีวี นั่งเล่นเกมเดิมพัน หรือนั่งเฉยๆทั้งในบ้าน และนอกบ้าน ฝุ่นมันก็ลอยมาแต่เรามองไม่เห็นครับ จากนั้นเราหายใจเอาฝุ่นเข้าไปแค่นั้นเลยครับ ยิ่งฝุ่นที่มีขนาดเล็ก เช่น PM2.5 (ฝุ่นที่มีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางไม่เกิน 2.5 ไมครอน) สามารถเข้าไปในปอดลึกถึงถุงลม (alveoli) ซึ่งเป็นส่วนที่ใช้ในการแลกเปลี่ยนออกซิเจนได้เลยครับ โดยฝุ่นที่มีขนาดใหญ่จะติดอยู่ที่จมูก แต่ถ้ามีขนาดเล็กอย่าง 2.5 หรือเล็กกว่านั้นก็จะผ่านไปเข้าปอดทันทีครับ ฝุ่น เข้าปอดส่งผลอันตรายยังไงบ้าง? หากฝุ่นและมลพิษสะสมในปอดมากเกินไป อาจทำให้เกิดโรคทางเดินหายใจหลายประเภท เช่น: โรคปอดเรื้อรัง (เช่น โรคปอดอุดกั้นเรื้อรังหรือ COPD) มะเร็งปอด – ฝุ่นที่เป็นมลพิษโดยเฉพาะฝุ่นจากสารพิษที่มีในอากาศ (เช่น ฝุ่นจากการเผาไหม้หรือฝุ่นจากการขับขี่) สามารถเพิ่มความเสี่ยงในการเกิดมะเร็งปอด โรคหอบหืด […]