เคยไหมครับ กำลังกวาดบ้าน เดินริมถนน หรือกินข้าวอยู่ดี ๆ แล้วรู้สึกเหมือนมีผงฝุ่นเข้าปาก กลืนลงคอไปเฉย ๆ หลายคนอาจคิดว่า “แค่นิดเดียวเอง ไม่เป็นไรหรอก” แต่จริง ๆ แล้ว ฝุ่นที่เราเผลอกินเข้าไปนั้น มีผลต่อร่างกายมากน้อยแค่ไหน อันตรายจริงหรือไม่ วันนี้เรามาไขข้อสงสัยเรื่องนี้กันแบบละเอียด เข้าใจง่าย ไม่ต้องกลัวงงครับ ฝุ่นที่เรากินเข้าไป มันคืออะไร? ฝุ่นไม่ได้เป็นแค่ผงดินธรรมดาอย่างที่หลายคนคิด แต่เป็นส่วนผสมของสิ่งต่าง ๆ มากมาย ทั้งดิน ทราย เขม่า ควัน เศษโลหะ สารเคมี รวมถึงเชื้อโรคบางชนิด โดยเฉพาะฝุ่นขนาดเล็กอย่าง PM10 และ PM2.5 ที่เล็กมากจนมองไม่เห็นด้วยตาเปล่า ฝุ่นพวกนี้สามารถลอยอยู่ในอากาศ เกาะบนอาหาร ภาชนะ หรือปลิวเข้าปากตอนเราพูด หายใจ หรือกินอาหารโดยไม่รู้ตัว ยิ่งอยู่ในพื้นที่ก่อสร้าง ริมถนน หรือช่วงที่อากาศแย่ ความเสี่ยงก็จะยิ่งสูงขึ้น เผลอ กินฝุ่น นิดเดียว ร่างกายรับมือยังไง? ข่าวดีคือ ร่างกายมนุษย์มีระบบป้องกันตัวเองตามธรรมชาติ ระบบทางเดินอาหารสามารถจัดการกับสิ่งแปลกปลอมขนาดเล็กได้พอสมควร […]

ฝุ่นละอองขนาดเล็ก PM2.5 เป็นปัญหามลพิษทางอากาศระดับประเทศที่มีผลกระทบต่อสุขภาพและสิ่งแวดล้อมในประเทศไทย และ ประเทศอื่นๆที่มันพัดไปพัดมา แล้วเจ้าฝุ่นเนี่ยมันมีแหล่งที่มาจากไหนกันแน่? แหล่งที่มาของฝุ่นละออง PM2.5 ในประเทศไทย ภาคเหนือ (เชียงใหม่ เชียงราย ลำปาง) การเผาไหม้ชีวมวล: การเผาไร่อ้อย ข้าวโพด และการเผาป่าเป็นสาเหตุหลักของฝุ่น PM2.5 ในภูมิภาคนี้ โดยประมาณ 60–70% ของฝุ่นมาจากกิจกรรมเหล่านี้ การเผาไหม้ในประเทศเพื่อนบ้าน: ฝุ่นควันจากการเผาไหม้ในประเทศเมียนมาและลาวสามารถพัดเข้ามาในภาคเหนือของไทยได้ ภาคกลางและภาคอีสาน การเผาไหม้ทางการเกษตร: การเผาตอซังฟางข้าวและวัสดุทางการเกษตรก่อนและหลังการเก็บเกี่ยวเป็นสาเหตุหลักของฝุ่น PM2.5 ในภูมิภาคนี้ โดยประมาณ 60–70% ของฝุ่นมาจากกิจกรรมเหล่านี้ กรุงเทพมหานครและปริมณฑล การจราจรและการเผาไหม้: การปล่อยมลพิษจากท่อไอเสียของรถยนต์ดีเซลและการเผาไหม้ชีวมวลเป็นสาเหตุหลักของฝุ่น PM2.5 ในพื้นที่นี้ โดยประมาณ 60% ของฝุ่นมาจากกิจกรรมเหล่านี้ ภาคใต้ (สงขลา สุราษฎร์ธานี) กิจกรรมในภูมิภาค: ในบางพื้นที่ของภาคใต้ เช่น อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา ฝุ่น PM2.5 มาจากกิจกรรมภายในภูมิภาค เช่น การจราจรและโรงงานอุตสาหกรรม การกระจายตัวของฝุ่นละออง PM2.5 […]

           ในปัจจุบันนี้ ความสำคัญของมลพิษในอากาศไม่ได้เป็นเรื่องใหม่อีกต่อไป หลายๆ คนอาจไม่รู้ว่า “จริงๆแล้วฝุ่นในอากาศ” เป็นหนึ่งในสาเหตุหลักของปัญหาสุขภาพที่เราไม่ควรมองข้าม โดยเฉพาะในกลุ่มผู้ที่มีอาการภูมิแพ้และหอบหืด ฝุ่นในอากาศนั้นสามารถทำลายสุขภาพของเราหากเราปล่อยให้ร่างกายสัมผัสกับมันบ่อยเกินไป บทความนี้จะพาทุกคนไปทำความเข้าใจเกี่ยวกับฝุ่นในอากาศ และวิธีการรับมือกับมัน ฝุ่นในอากาศ คืออะไร? ฝุ่นในอากาศ (Airborne dust) คือ กลุ่มอนุภาคเล็กๆ ที่สามารถลอยอยู่ในอากาศได้ ซึ่งสามารถมาจากหลายแหล่ง ไม่ว่าจะเป็นการเผาไหม้ของพืช การทำการเกษตร หรือมลพิษจากยานยนต์และโรงงานต่างๆ ทั้งนี้ ฝุ่นในอากาศสามารถมีขนาดเล็กถึงระดับไมโครเมตรที่ทำให้เราไม่สามารถมองเห็นได้ด้วยตาเปล่า แต่สามารถเข้าไปในร่างกายของเราได้ง่ายผ่านการหายใจเข้าไป ฝุ่นที่เป็นอันตรายที่สุดคือฝุ่นที่มีขนาดเล็กมากๆ เช่น PM2.5 หรือฝุ่นละอองขนาดเล็กที่มีเส้นผ่านศูนย์กลางน้อยกว่า 2.5 ไมครอน ซึ่งสามารถเข้าไปในระบบทางเดินหายใจและถึงปอดได้ ทำให้เกิดปัญหาสุขภาพต่างๆ มากมาย ฝุ่นในอากาศกับโรคภูมิแพ้ โรคภูมิแพ้ (Allergy) เป็นอาการที่เกิดจากการตอบสนองของระบบภูมิคุ้มกันต่อสิ่งแปลกปลอมที่ไม่เป็นอันตรายต่อตัวเรา แต่ร่างกายกลับมองว่าเป็นสิ่งที่ต้องจัดการ ฝุ่นในอากาศนั้นเป็นหนึ่งในตัวกระตุ้นหลักที่ทำให้เกิดโรคภูมิแพ้ โดยเฉพาะในผู้ที่มีแนวโน้มเป็นภูมิแพ้ หรือตอบสนองต่อสารก่อภูมิแพ้ (Allergens) ได้มากเกินไป อาการของโรคภูมิแพ้ที่เกิดจากฝุ่นในอากาศประกอบด้วยอาการคัดจมูก ไอจาม คันตา ตาแดง คันจมูก และอาจเกิดผื่นคันตามร่างกายได้ […]

ฝุ่น สามารถเข้าไปสะสมที่ปอดได้ผ่านการหายใจเข้าไปเมื่อเราหายใจในอากาศที่มีฝุ่นละอองหรือมลพิษต่างๆ การเข้าไปสะสมของฝุ่นในปอดนั้นเกิดจากกระบวนการทางสรีรวิทยาของระบบหายใจครับ แล้วร่างกายเราไม่มีระบบกรองหรอ เช่นขนจมูก หรือส่วนอื่นๆ เลยทำให้ฝุ่นเข้าไปถึงปอดได้? : ต้องบอกว่ามีครับ แต่มันก็ลงปอดได้อยู่ดี เพราะอย่าง PM2.5 มันเล็กมากๆ ยังไงก็ลงไปถึงครับ แล้วถ้ามันสะสมที่ปอดจะเป็นยังไง? แล้วลงไปที่ปอดได้ยังไง? ไปดูกันครับ ฝุ่น สามารถเข้าไปสะสมที่ปอดได้ยังไง? ง่ายๆเลยคือ จากการหายใจนี่แหละครับ อย่างเอานั่งอยู่บ้านดูทีวี นั่งเล่นเกมเดิมพัน หรือนั่งเฉยๆทั้งในบ้าน และนอกบ้าน ฝุ่นมันก็ลอยมาแต่เรามองไม่เห็นครับ จากนั้นเราหายใจเอาฝุ่นเข้าไปแค่นั้นเลยครับ ยิ่งฝุ่นที่มีขนาดเล็ก เช่น PM2.5 (ฝุ่นที่มีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางไม่เกิน 2.5 ไมครอน) สามารถเข้าไปในปอดลึกถึงถุงลม (alveoli) ซึ่งเป็นส่วนที่ใช้ในการแลกเปลี่ยนออกซิเจนได้เลยครับ โดยฝุ่นที่มีขนาดใหญ่จะติดอยู่ที่จมูก แต่ถ้ามีขนาดเล็กอย่าง 2.5 หรือเล็กกว่านั้นก็จะผ่านไปเข้าปอดทันทีครับ ฝุ่น เข้าปอดส่งผลอันตรายยังไงบ้าง? หากฝุ่นและมลพิษสะสมในปอดมากเกินไป อาจทำให้เกิดโรคทางเดินหายใจหลายประเภท เช่น: โรคปอดเรื้อรัง (เช่น โรคปอดอุดกั้นเรื้อรังหรือ COPD) มะเร็งปอด – ฝุ่นที่เป็นมลพิษโดยเฉพาะฝุ่นจากสารพิษที่มีในอากาศ (เช่น ฝุ่นจากการเผาไหม้หรือฝุ่นจากการขับขี่) สามารถเพิ่มความเสี่ยงในการเกิดมะเร็งปอด โรคหอบหืด […]